Xuất nhập khẩu là gì? Cẩm nang kiến thức xuất nhập khẩu 2022

Xuất nhập khẩu
5/5 - (1 bình chọn)

Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam đang bước vào thời kỳ hội nhập mạnh mẽ. Nước ta đã và đang không ngừng đẩy mạnh các hoạt động xuất nhập khẩu, tăng cường giao dịch thương mại với bạn bè quốc tế. Có thể nói ngành xuất nhập khẩu chính là mũi nhọn để thúc đẩy nền kinh tế nước nhà. Vì vậy, lĩnh vực này đang dần được quan tâm và chú trọng hơn. Vậy xuất nhập khẩu là gì? Xuất khẩu và nhập khẩu đóng vai trò gì trong nền kinh tế? Bài viết này sẽ giải đáp các thắc mắc trên.

1. Xuất nhập khẩu là gì?

Xe nâng đẩy hàng vào container và máy bay. Chúng vận chuyển hàng đi khắp thế giới.
Xuất nhập khẩu là gì?

Trong Luật Thương Mại, xuất nhập khẩu được định nghĩa và nêu cụ thể như sau:

“Xuất nhập khẩu là hoạt động mua bán hàng hoá của Thương nhân Việt Nam với thương nhân nước ngoài theo các hoạt đồng mua bán hàng hoá, bao gồm cả các hoạt động tạm nhập tái xuất và tạm xuất tái nhập, chuyển khẩu hàng hoá.”

Theo đó, chúng ta có thể hiểu xuất nhập khẩu chính là hoạt động mua bán, trao đổi hàng hoá giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước, giữa các vùng quốc gia và giữa nhiều vùng lãnh thổ khác nhau bằng tiền tệ. Đây chính là hoạt động giao thương hàng hóa xuyên quốc gia với mục đích chung là bán những thứ mình có cho nước bạn, mở rộng thị trường và mua những thứ nước bạn làm mà mình không thể sản xuất được. Nó được cấu thành từ Nhập khẩu và Xuất khẩu.

  • Nhập khẩu (Import): được hiểu là hoạt động mua bán hàng hóa từ những quốc gia khác về quốc gia mình để phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong nước. Ví dụ, nhập khẩu hàng tiêu dùng của Trung Quốc, Mỹ, Hàn, Đức, Nhật,… vào Việt Nam để phục vụ cho nhu cầu mua sắm, sử dụng của người dân. Tại Việt Nam, các mặt hàng được nhập khẩu nhiều là: đồ gia dụng, các thiết bị điện tử, linh kiện, phụ tùng, xăng dầu, ô tô, …
  • Xuất khẩu (Export): ngược lại với nhập khẩu, xuất khẩu là hoạt động đem bán hàng hóa từ trong nước ra nước ngoài để phục vụ nhu cầu tiêu dùng của các quốc gia. Ví dụ, Việt Nam xuất khẩu gạo sang thị trường Mỹ. Hiện nay nước ta đang có thể mạnh xuất khẩu những mặt hàng như: thủy sản, nông sản, hàng thủ công mỹ nghệ, quần áo, giày dép,… Đặc biệt là gạo đứng vị trí số 1 thế giới vào năm 2020 với lượng xuất khẩu khoảng 3,9 triệu tấn, vượt qua Thái Lan, Ấn Độ và Pakistan. 

2. Đặc điểm cơ bản của xuất nhập khẩu

Bắt tay hợp tác kinh tế trên các nền tảng của xuất nhập khẩu.
Đặc điểm cơ bản của xuất nhập khẩu

Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu đóng vai trò quan trọng trong quá trình tăng trưởng và phát triển của bất kỳ một quốc gia nào trên thế giới bởi nó mang lại nguồn tài chính rất lớn cho đất nước. Đây là hoạt động kinh doanh buôn bán trên phạm vi quốc tế. Xuất nhập khẩu không chỉ là những hành vi buôn bán riêng lẻ mà là cả một hệ thống các quan hệ mua bán trong thương mại có tổ chức nhằm mục đích đẩy mạnh sản xuất hàng hóa, chuyển đổi cơ cấu kinh tế ổn định và từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.

Hoạt động xuất nhập khẩu quyết định rất nhiều tới sự phát triển kinh tế, sức mạnh và dòng tiền của một quốc gia. Nhìn chung, nó mang lại nhiều lợi ích to lớn sau:

  • Xuất nhập khẩu tạo điều kiện cho hàng hóa được lưu thông trên thị trường rộng lớn, mở ra cơ hội giao thương, hợp tác xuyên biên giới, thúc đẩy kinh tế chung của các nước.
  • Xuất nhập khẩu tác động trực tiếp tới cán cân thương mại, nâng cao kiến thức, công nghệ, tài chính cho các quốc gia, tác động sâu rộng đến nhiều ngành nghề khác nhau trong nền kinh tế thế giới.
  • Hoạt động xuất nhập khẩu còn giúp xây dựng mối liên hệ giữa các quốc gia, các vùng lãnh thổ với nhau thông qua các hợp đồng thương mại xuyên biên giới.
  • Nó giúp tạo ra nhiều công ăn việc làm, giảm tỉ lệ thất nghiệp tại các nước, thúc đẩy chuyển dịch kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế vững mạnh.

Đây là hoạt động buôn bán diễn ra trên phạm vi ngoài quốc gia. Hoạt động xuất nhập khẩu dĩ nhiên phức tạp hơn rất nhiều so với kinh doanh trong nước bởi nó phải chịu ảnh hưởng và bị chi phối mạnh mẽ bởi các yếu tố như môi trường kinh tế, văn hoá, chính sách, luật pháp, chính trị… của các quốc gia khác nhau. 

Các nước thường quản lý hoạt động xuất nhập khẩu thông qua các công cụ chính sách như: Chính sách thuế, hạn ngạch, quy định các mặt hàng xuất-nhập khẩu, các văn bản pháp luật khác,… Đồng thời, khi thanh toán bằng đồng tiền ngoại tệ hay việc hàng hoá được vận chuyển qua biên giới quốc gia sẽ đều phải phải tuân theo những tập quán buôn bán của nước họ và quốc tế.

3. Vai trò của xuất khẩu và nhập khẩu

Xuất nhập khẩu cũng chính là sự gộp lại của xuất khẩu và nhập khẩu. Vậy sự đóng góp của 2 mảng này cụ thể là gì?

Đối với nhập khẩu

Nhập khẩu là một hoạt động quan trọng trong thương mại quốc tế, nó tác động trực tiếp và quyết định đến sản xuất lẫn đời sống. Nhập khẩu giúp các quốc gia tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật công nghệ tiên tiến, hiện đại cho sản xuất và cung cấp các hàng hoá cho tiêu dùng mà sản xuất trong nước không thể đáp ứng được, hoặc sản xuất không cung cấp đủ cho nhu cầu của người tiêu dùng.

Ngoài ra, nhập khẩu còn là phương án thay thế có lợi, nghĩa là nhập khẩu những thứ mà sản xuất trong nước sẽ không có nhiều lợi ích bằng tự sản xuất. Và chính những điều đó đã góp phần tác động tích cực đến sự phát triển cân đối nền kinh tế, khai thác được những tiềm năng, thế mạnh của nền kinh tế quốc dân về sức lao động, vốn, cơ sở vật chất, tài nguyên và khoa học kĩ thuật.

Chính vì những đặc điểm đó mà nhập khẩu đã mang lại vai trò to lớn như sau:

  • Thúc đẩy nhanh quá trình sử dụng cơ sở vật chất kỹ thuật, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
  • Hỗ trợ bổ sung kịp thời những mặt mất cân đối của nền kinh tế, đảm bảo một sự phát triển ổn định, bền vững, từ đó khai thác đến mức tối đa tiềm năng và khả năng của nền kinh tế vào vòng quay kinh tế.
  • Nhập khẩu giúp đảm bảo đầu vào cho sản xuất, tạo việc làm ổn định cho người lao động góp phần cải thiện và nâng cao mức sống của nhân dân.
  • Nhập khẩu còn có nhiệm vụ thúc đẩy xuất khẩu, mở rộng thị trường, mở ra cơ hội giao thương với nhiều nước trên thế giới.

Qua những điều trên, ta có thể thấy rằng vai trò của nhập khẩu là hết sức quan trọng, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển (trong đó có Việt Nam) trong việc cải thiện đời sống kinh tế, thay đổi một số lĩnh vực, đồng thời có cơ hội học hỏi, tiếp thu được những kinh nghiệm, kiến thức quản lí, công nghệ hiện đại… thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhanh chóng.

Đối với xuất khẩu

Xuất khẩu là một cơ sở của nhập khẩu và cũng là hoạt động kinh doanh để đem lại lợi nhuận lớn góp phần hỗ trợ phát triển kinh tế nhanh chóng. Mở rộng xuất khẩu sẽ giúp tăng thu ngoại tệ, tạo điều kiện cho nhập khẩu và phát triển cơ sở hạ tầng. Nước ta luôn chú trọng và thúc đẩy các ngành kinh tế hướng theo xuất khẩu, khuyến khích các thành phần kinh tế mở rộng xuất khẩu để giải quyết công ăn việc làm và tăng thu ngoại tệ.

Do đó, xuất khẩu có vai trò hết sức to lớn như:

  • Xuất khẩu là cơ sở giúp tạo thêm vốn và kỹ thuật, công nghệ tiên tiến thế giới từ bên ngoài dành cho nhập khẩu. Nó tạo ra những tiền đề kinh tế kỹ thuật nhằm đổi mới thường xuyên năng lực sản xuất trong nước, quyết định quy mô và tốc độ tăng của nhập khẩu, từ đó giúp sản sinh ra nguồn vốn để nhập khẩu vật phẩm tiêu dùng thiết yếu phục vụ thị trường trong nước.
  • Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang nền kinh tế hướng ngoại.
  • Tạo ra khả năng mở rộng thị trường tiêu thụ, cung cấp đầu vào cho sản xuất, khai thác tối đa sản xuất trong nước.
  • Tạo động lực phát triển cho doanh nghiệp trong nước: Hàng hoá sẽ phải tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trường quốc tế về giá cả và chất lượng. Cuộc cạnh tranh này tác động tích cực vào hoạt động của doanh nghiệp, yêu cầu tổ chức lại sản xuất, đòi hỏi các doanh nghiệp phải luôn đổi mới và hoàn thiện công tác quản lý sản xuất, kinh doanh, nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành cho phù hợp với nhu cầu thị trường.
  • Xuất khẩu tạo thêm công ăn việc làm và cải thiện đời sống nhân dân. Trước hết, sản xuất hàng xuất khẩu thu hút hàng triệu lao động,
  • Đây là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đối ngoại của đất nước.
Hàng hóa được chở trên tàu lớn, di chuyển trên biển.
Xuất nhập khẩu là động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển

Trên đây là những thông tin cơ bản về xuất nhập khẩu, hy vọng thông qua bài viết này, các bạn đã hiểu rõ hơn về lĩnh vực này.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *